III. Richard- William Shakespeare

Richard Burbage (1568-1619): İngiliz oyuncu. İngiliz Tiyatrosunun ilk büyük oyuncusu. Cuthbert Burbage’ın küçük kardeşi. Lord Chamberlain’s Men adlı tiyatro topluluğunun lideri ve başrol oyuncusudur. İlk Hamlet’tir. Shakespeare yan rollerde görev alırken, Burbage başrol oynamıştır. Shakespeare’in yıldız oyuncusudur. Ayrıca, Othello, Lear ve Richard III’da oynamıştır. http://www.shakespeare-online.com/biography/richardburbage.html

III. Richard (1452-1485): York Hanedanı’nın bir altkolu olan Plantagenet Hanedanı’nından son kral. İngiltere Kralı IV. Edward’ın küçük kardeşi olarak ve Gloucester Dükü unvanını taşıyan Richard 1461’de ağabeyinin ölümü üzerine İngiltere krallık tahtına geçirilen ağabeyinin oğlu 12 yaşında çocuk olan V. Edward için “Lord Savunucu (Lord Portector)” unvanı ile taht naibi olarak 1483’e kadar yeğeni yerine İngiltere’nin gerçek yöneticiliğini yapmıştır. 1483’te küçük yaşta yeğeni V. Edward ve onun kardeşi olan Richard Shrewsburyli;yi Londra Kulesi’nde hapse attırmış; gayrimeşru olarak kendi III. Richard adı ile İngiltere Krallık tahtını eline geçirmiş.  https://tr.wikipedia.org/wiki/III._Richard

Fatih William/ I. William/Piç William/ Guillaume (1028-1087): Normandiya Dükü. İngiltere’yi istila etmiş, 1066 yılında Hastings Muhaberesi’ni kazanmış ve İngiliz ayaklanmalarını bastırarak, İngiltere’nin Normanlar tarafından fethini gerçekleştirmiştir. https://tr.wikipedia.org/wiki/I._William

York Güneşi: York arması, beyaz gül.

https://en.wikipedia.org/wiki/House_of_York
https://en.wikipedia.org/wiki/House_of_York

Kral III. Edward’ın oğullarından olan I.  York Dükü Edmund Langley’in (1341-1402) soyundan gelir. Langley’in varisi olan II. York Dükü Edward Norwich (1373-1415), 1415’teki Agincourt Savaşı’nda öldü. Onun yerine geçen III. York Dükü Richard Plantagenet (1411-1460), Güller Savaşı’nda önemli rol oynadı ve kendisine karşı düzenlenen bir suikast sonucu öldürüldü. Richard Plantagenet aynı zamanda 1453-55 yılları arasında İngiliz tahtının naibi olmuştu. Onun yerine geçen en büyük oğlu Edward (1442-1483), IV. York Dükü oldu ve 1461-70 ve 1471-83 yılları arasında IV. Edward adıyla kral oldu. Onun ölümü üzerine tahta geçen oğlu V. Edward(1470-1483?), amcası Richard tarafından tahttan indirildi ve Richard, III. Richard adıyla kral oldu. III. Richard (1452-1485) 1485’te Tudor Hanedanı’ndan olan ve Lancester Hanedanı’na akraba olan Henry Tudor’la (sonradan Kral VII. Henry) yaptığı Bosworth Çarpışması’nda yenildi ve öldü. York Hanedanından gelen son resmi üye olan IV. Edward’ın kızı Yorklu Elizabeth, Henry Tudor’la evlendi ve York hanedanı, Tudor hanedanına karıştı. https://tr.wikipedia.org/wiki/York_Hanedan%C4%B1

Lancaster: Kırmızı gül

http://www.englishmonarchs.co.uk/plantagenet_49.html

Kral II. Richard’a karşı isyan başlatan Lancaster Dükü Henry isyanı kazandı. Kral II. Richard, kendisini öldürmemesi şartıyla krallıktan feragat etmeyi kabul etmiştir. Böylece Lancaster Dükü Henry, IV. Henry olarak 30 Eylül 1399’da tahta geçmiştir. Bundan sonra hanedan 1471’de son Lancasterli kral VI. Henry idam edilene kadar İngiltere’de aralıklı olarak hüküm sürmüştür. https://tr.wikipedia.org/wiki/Lancaster_Hanedan%C4%B1

Güller Savaşı /Çift Gül Savaşı (1455-85): Savaşa bu adın verilmesinin nedeni, savaşa neden olan York Hanedanı’nın armasının beyaz gül, Lancaster Hanedanı’nın armasının üzerinde ise kırmızı gül olmasıdır. Her iki hanedan, İngiltere Kralı III. Edward’ın soyundan geliyordu. İngiltere kralı II. Richard’ın devrilmesinden (1399) beri tahtta olan Lancaster hanedanından gelen Kral V. Henry’nin ölümünden (1422) sonra tahta çıkan oğlu VI. Henry henüz reşit olmadığından, ülke uzun süre hizip kavgalarıyla çalkalandı. Fransa da bundan yararlanarak, Yüz Yıl Savaşları’ndan (1337-1453) galip çıktı. Henry reşit olduktan sonra onun saf ve güçsüz bir kral olduğu ortaya çıktı. Henry’in yerine ülkeyi hırslı eşi Margaret de Anjou yönetti. Bu arada halk ağır vergilerden şikayetçiydi. Ülkede kargaşalık hakimdi. 1453’te Henry tamamen delirince York hanedanından gelen York dükü Richard, Warwick kontu Richard Neville’ın da desteğiyle naipliğe getirildi. Ancak Henry 1455’te iyileşince, York dükünü görevinden uzaklaştırdı ve savaşın işaretini vererek kendisinin sonunu hazırladı. I. St. Albans Çarpışması (22 Mayıs 1455), York hanedanının zaferiyle sonuçlandı ve  4 yıllık bir ateşkes anlaşması imzalandı. Savaş 1459’da tekrar başladı. Warwick kontu Neville Fransa’ya giderek York yanlılarını tekrar bir araya getirdi ve 10 Temmuz 1460’ta Lancaster yanlılarını kesin bir yenilgiye uğrattığı Northampton Çarpışması’ndan sonra tahtı ele geçirmeye kalkan York yanlıları, VI. Henry’in ölümünden sonra York dükünü başa geçirmeye razı oldu. Ancak oğlunu tahta geçirmeye kalkışan Margaret de Anjou, İngiltere’nin kuzeyinde güçlerini toparladı ve Lancaster yanlılarıyla harekete geçerek sürpriz bir baskınla Aralık 1460’ta York dükü Richard’ı öldürdü. Sonra İngiltere’in güneyine doğru ilerleyen Lancaster yanlıları, II. St. Albans Çarpışması’nda (17 Şubat 1461) Warwick kontu Neville’yi yendiler. Bu arada York dükünün en büyük oğlu ve varisi olan Edward, Mortimer’s Cross’ta Lancaster yanlısı bir birliği yenmiş (2 Şubat) ve Londra’ya doğru ilerlemeye başlamıştı. 26 Şubat’ta Londra’ya Margaret de Anjou’dan önce ulaşan Edward, 4 Mart 1461’de kendini IV. Edward adıyla kral ilan etti. Warwick kontu Neville daha sonra birliklerini topladı ve Margaret de Anjou’yu Towton’da kesin bir yenilgiye uğratarak savaşın en kanlı çarpışmasını kazandı (29 Mart 1461). Henry ve Margaret de Anjou, oğulları Prens Edward ile birlikte İskoçya’ya kaçtılar. Edward ise krallığını garantiledi. Warwick kontu Neville ile IV. Edward’ın arası, kısa bir süre sonra bozuldu. 1469’da savaş tekrar başladı. Krala karşı ayaklanan kardeşi Clarence dükü George ile Warwick kontu, ayaklanmaları kışkırttılar. Temmuz 1469’da ise, Edward’ın yandaşlarını Banbury yakınlarındaki Edgecote’da yendiler ve Edward’ı tutsak ettiler. Edward, 1470’te yönetimi yeniden ele geçirdi ve Warwick kontuyla Clarence dükü Fransa’ya kaçtı. Warwick kontuyla Clarence dükü, Edward’ın düşmanları Lancaster hanedanından olan eski kral VI. Henry ile Margaret de Anjou’yla ittifak kurdular ve 1470 sonlarında İngiltere’ye dönerek Edward’ı tahttan indirdiler. Tahta tekrar geçen VI. Henry, yandaşlarıyla birlikte Felemenk’e kaçan Edward’ın Mart 1471’de Burgonların da yardımıyla İngiltere’ye dönmesi üzerine harekete geçti. Ancak Warwick kontu Neville’ın Edward karşısında etkisiz kalmasının ardından Edward, Clarence dükü olan kardeşinin bağlılığını yeniden kazandı ve 14 Nisan 1471’de Barnet Çarpışması’nda Warwick kontunu kesin bir yenilgiye uğrattı. Aynı gün İngiltere’ye dönen Margaret de Anjou’nun kuvvetlerini Tewkesbury Çarpışması’nda (4 Mayıs 1471) yenilgiye uğrattı ve onu esir aldı; aynı zamanda Margaret’le Henry’in oğulları Edward’ı öldürdü. Kısa bir süre sonra VI. Henry, Londra Kulesi’nde idam edildi (21 Mayıs 1471). Güller Savaşı’nın ilk dönemi sona ermişti. VI. Henry’in idamının ardından Fransa’ya kaçan Lancaster yanlıları, Lancaster hanedanında erkek üye kalmadığından Lancaster hanedanıyla akraba olan Tudor hanedanından gelen Henry Tudor’u (1457-1509) tahta geçmesi için desteklemeye başladılar. Bu arada Kral IV. Edward öldü (9 Nisan 1483). Edward’ın yerine geçen 13 yaşındaki oğlu V. Edward (1470-1483?)’ın naipliğini üstlenen amcası Richard,aynı yıl onu tahtından indirerek III. Richard adıyla kendisini kral ilan etti ve yeğenleri Edward’la Richard’ı Londra Kulesi’ne kapattı. Bunun üzerine III. Richard’a darılan York yanlılarından bazıları, Henry Tudor’la işbirliği yoluna gittiler. 1485’te Galler’da karaya çıkan Henry Tudor, III. Richard’ı 22 Ağustos 1485’te Bosworth Field Çarpışması’nda yenerek öldürdü. Henry Tudor, kendisini desteklemeleri için York yanlılarına IV. Edward’ın kızı olan Yorklu Elizabeth’le (1466-1503) evleneceğini vadetmişti. Böylece York ve Tudor hanedanını tek bir çatı altında toplamayı umuyordu. Henry’le Elizabeth, 18 Ocak 1486’da evlendiler. Ancak eski dönemlere dönmek isteyen birkaç York yanlısı, 1487’de Clarence dükü George’un oğlu olduğunu iddia eden Lambert Simnell (1477-1525)’i destekleyerek isyan ettiler. İsyancılar, 16 Haziran 1487’de Stoke Çarpışması’nda yenilgiye uğradılar. Bazı tarihçiler, Stoke Çarpışması’nı Güller Savaşı’nın sonu olarak kabul etmektedir. https://tr.wikipedia.org/wiki/G%C3%BCller_Sava%C5%9F%C4%B1

hutterstock.com/tr/image-vector/vector-illustration-set-english-tudor-rose-1093819655

Eğri büğrü basılmış para gibiyim.

*

Yumuk yumuk, noksan, günüm gelmeden

Hazır olmadan yollanmışım bu canlılar dünyasına

Öyle sarsak, öyle çarpık yaratılmışım ki;

Topalladıkça köpekler havlıyor arkamdan

*

Hadi güle güle; gidişin olsun, dönüşün olmasın

Zavallı saf Clarence, o kadar seviyorum ki seni

En kısa zamanda ruhunu cennete göndereceğim

Herhalde bu hediyeyi elden göndersem olur.

*

Harbe: Muhafızların kullandığı baltalı kargı.

Hedgehog: Çenesi domuz çenesine benzeyen, sırtı kambur kirpi. ( III. Richard’ın aile arması yaban domuzu)

Al şu sivri kılıcı çekinmeden del göğüsünü; del ki,

Sana tapan ruhum çıkıp gitsin bedenimden

İşte açıyorum bağrımı, indir ölümcül darbeni;

Dizlerimin üstünde yalvarıyorum öldür beni!

Hadi, durma! Evet, Kral Henry’yi ben öldürdüm.

Ama gerçek neden senin güzelliğindi.

Hadi bitir şu işi! Genç Edward’ı hançerleyen de bendim;

Ama hep o ilahi güzelliğin yüzünden

Ya o kılıcı kaldır ya beni.

*

Söyle de bak, senin aşkın uğruna

Senin aşkını öldüren şu elim,

Yine senin aşkın uğruna, asıl aşkını

Bir hamlede nasıl öldürmüş.

*

Artık kendi gözüme girdiğime göre,

Kendime biraz masraf etsem fena olmaz.

*

Sen parlaya dur ki, ey muhteşem güneş, ben de

Aynamı alıp şöyle bir bakayım kendi gölgeme.

*

Senin bana bir koca bir de evlat borcun var

Senin bir taç, sizlerin de sadakat.

Bende gördüğünüz bu ıstırap aslında size düşer

Siz de, benden gasp ettiğiniz tüm hazları iade edin

*

Dilerim mutlu günlerin senden çok önce ölür.

*

Kazanılan payeler bir gün kaybolunca

İnsan ne hallere düşer, haberi yok henüz

O körpe asaletinizin. Yükseklerde sert eser rüzgar

Sarsar insanı. Daha ne oldum demeden

Kendini yerde bulur, paramparça olursun.

*

Kötülüğü yapan da benim, ilk şikayet eden de

Gizlice çevirdiğin dolapları başkalarının üstüne yıkıp

Sonra onlardan hesap soracaksın.

*

Cascavlak alçaklığımı, kutsal kitaptan devşirme,

Pılı pırtıyla örtüyorum. Şeytanı oynarken

Evliya gibi gösteriyorum kendimi.

*

Furies: Yunan Mitolojisinde amansız ilaheler. Akrabasını öldüren kişinin peşine düşüp onu cezalandıran yaratıklar.

Anlı şanlı prenslerin hayatı dışarıdan ihtişamlı görünür,

Ama ne hengameler kopar içlerinde!

Hayali mutluluklar peşinde koşarken,

Çoğu zaman huzur yüzü görmezler bu dünyada,

Aslında ister şanlı olsun ister olmasın,

İnsan hep aynı, tek fark, azametli görünüş.

*

Komünyon ayini: İsa’nın ölümünü anmak amacıyla, onun bedenini, kanını temsil eden ekmek ve şarabın paylaşıldığı ayin.

Pontius Pilatus: 1.yüzyılda yaşamış, Romalı vali. İsa’yı çarmıha germek isteyen gözü dönmüş güruhu, İsa’nın suçsuz olduğuna ikna edemeyince, kalabalığın önünde ellerini yıkamış ve böylece kendisinin temize çıktığına inanarak, İsa’yı onlara teslim etmiş.

Oysa, kimse çıkıp kardeşim adına konuşmadı

Ne kadir bilmez insanmışım ki, ben bile

Kendime karşı o zavallıyı savunmadım.

*

Şu işe bak! Sahtekarlık ne güzel kılıklara giriyor?

Erdem maskesi ne kolay gizliyor ardındaki hainliği!

*

Büyük değişimlerden önce hep böyle olur

İlahi bir içgüdüyle tehlikeyi sezer insanlar.

*

Vice (İngilizce): Şer. Kötülüğü temsil eden ve şeytana yoldaşlık eden karakterin özelliklerinden biri, sık sık, görünüşte derin anlamlı kelime oyunları yapmakmış.

Onun aklından geçeni en iyi siz bilirsiniz, efendim.

Biz birbirimizin yüzünü tanırız, yalnız kalbini değil.

O benimkini bilmez, ben sizinkini

Ben onunkini bilmem, Lordum, siz benimkini.

*

Haşa: Binek hayvanlarının sırtına vurulan kalın kumaş veya keçe. Eskiden ileri gelenlerin atlarına yerlere kadar uzanan işlemeli, gösterişli örtüler örtülürmüş.

İşte fanilerin inayeti böyle kısa sürer;

Suç bizde ki, Tanrı’nın inayetine yeğliyoruz onu.

*

İşte bu dünyanın işleri böyle!

Burada dönenleri görmemek için aptal olmak lazım

Ama gördüğünü söylemek için de yürek lazım.

Bu kadar insan bu dolapları görüp susuyorsa,

Her şey olacağına varır bu soysuz dünyada.

*

Mihenk taşı: Bir tür siyah mermer taş. Eskiden altın ve gümüş alaşımlardaki altın ve gümüş oranını, alaşımın kalitesini ölçmede kullanılırmış.

https://www.lafsozluk.com/2015/03/mihenk-ne-demektir-mihenk-tasi-nedir.html

Oxymoron (İngilizce): Tezat, Kısa çarpıcı paradoks- çelişkili ifadeler- oluşan söz sanatı. Ölü yaşam, bakar kör gözler, yaşayan fani hayalet, ıstırap sahnesi, dünya ayıbı, yaşamın eline geçmiş mezar hakkı.

Aşağı fırlatılsın diye yükseğe çıkarılmış biri.

*

Kaybını ne kadar büyük görürsen

O kayba yol açanı da o kadar kötü görürsün.

*

Şeytanın sözüne inanılır mı?

Şeytan senden iyilik istiyorsa, evet.

İnsan kendisi olmak için kendini unutur mu?

Kendini hatırlarken kendine haksızlık ediyorsa, evet.

*

Ruhlar günü (All soul’s day): 2 Kasım. Hıristiyanlık geleneğine göre, Roma Katolik kilisesi bu tarihte tüm Hıristiyanların ruhları için şefaat eder. Ölenlerin ruhlarının sokaklarda yürüdüğüne inanılır.

Gerçek ümit kuş gibidir; kanat açıp uçtuğunda

Kralı ilah yapar, sıradan insanı da kral bir anda.

*

Işıkların mavi yanmasının hayaletlerin varlığını gösterdiğine inanılırmış.

Hıristiyanlığa göre, insanın ümidinin kalmaması bağışlanmayan tek günah.

*

Vicdan dediğin şey güçlüler korksun diye icat edilmiş,

Ama yalnız ödlekler ciddiye alır onu.

*

At verin bana, bir at verin! Bir ata krallığım!

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

Web sitenizi WordPress.com ile oluşturun
Başla
%d blogcu bunu beğendi: