Ben, Kirke- Madeline Miller

** Çeviri: Seda Çıngay Mellor, İthaki Yayınları, 1. baskı, Eylül 2019

Nympha: Yunan mitolojisinde yer ve denizin dişi varlıkları, su perileri, Ambrosia yerse ölümsüz olur.

Naiad: Yunan mitolojisinde çeşme, nehir kaynaklarının perisi, insan gibi ölümlü nympha türüdür.

Okeanos: Yunan mitolojisinde Uranus (Gök) ve Gaia (Toprak)’nın çocuğu ilk Titan. Okyanusların efendisi.

Helios: Yunan mitolojisinde Güneşin efendisi Titan. Hyperion (Işığın titanı) ve Theia/Euryphaessa (Aydınlık tanrıçası)’nin oğlu. Selene (Ay) ve Eos (Şafak) kardeşleri, 4 atlı (Pyrois, Aeos, Aethan ve Phlegon) arabası ile batıdan doğuya gider.

12 Titan: 1- Kronos (Zaman)/ Satürn (Roma mitolojisi): Gaia’nın son çocuğu. Kardeşi Rhea ile evlenir. Hestia (Ev ve aile Tanrıçası), Demeter (Tarım, bereket, mevsimler, anne sevgisi), Hera (Juno- Roma mitolojisi, Evlilik Tanrıçası), Hades (Yeraltı ve ölülere hükmeden tanrı), Poseidon (Neptün- Roma mitolojisi, Deniz ve deprem tanrısı) ve Zeus (Jüpiter- Roma mitolojisi, Gökler, gökgürültüsü, insan ve tanrıların babası) ‘un babaları. Babası Uranüs’ü öldürüp, çocuklarını yemeye başlar. Zeus da onu öldürür.

2- Okeanos (Okyanus): Kardeşi Tethys (Denizin tanrıçası)’den nympheler oldu. Atlantik (Okeanid) ile özdeşleştirildi. Metis (Hikmet Tanrıçası, Zeus’un ilk eşi, Athena’nın annesi), Amphitrite (Denizlerin Tanrıçası, Poseidon’un eşi), Eurynome (Okyanusu yaratan tanrıça, Zeus’un eşi), Styks (Cehennemde bir nehir, üzerine ant içilir, suyundan içene ölümsüzlük verir) ve Klymene (Iapetos’un eşi) en bilinen çocuklarıdır.

3- Tethys (Yeraltı ve deniz dibi tanrıçası): Nil nehrinin annesi, 3 bin kadar peri kızı var.

4- Hyperion (Işığın Titanı): Helion, Selene ve Eos’un babası, Doğu dünyayı yönetir. Şafağın Efendisi, Işığın Lordu, Doğu’nun Titanı da denir.

5- Thei/Theia (Aydınlık, görüntü ve değerli taşlar): Hyperion’un eşi, Eos, Selene ve Helios’un annesi, altın, gümüş, mücevherleri temsil eder.

6- Koios (Akıl ve kuzey kutbu): Kardeşi Phoebe’den Leto (Zeus’dan doğan ikizler Artemis ve Apollo’nun annesi) ve Asteria (Titan Perses’den Hekate’nin annesi, kahinlik, bilgelik, Zeus’a karşı koyan titan, Delos adasına dönüşür)

7- Phoebe (Karanlık ve gizem tanrıçası, kehanet, zeka): Ayla ilişkilendirilir. Güçlü bir kahin, Delphi tapınağı ona ait, sonra torunu Apollo’ya verir.

8- Rhea (Doğurganlık, bereket, dağlık yerler): Bazen Kybele ve Gaia ile eşleştirilir.

9- Mnemosyne (Hafıza, hatıra): Zeus’dan 9 kızı olur. Muse’ler: Calliope (Epik şiir), Clio (Tarih), Erato (Aşk şiiri), Euterpe (Müzik), Melpomene (Tragedya), Polyhymnia (İlahi), Terpsikhore (Dans), Thalia (Komedi), Urania (Astronomi)

10- Themis (Adalet ve düzen): Zeus’un Metis’ten sonraki eşi, Horae (Üç kız saatler anlamında; barışı simgeleyen Eirene; adaleti simgeleyen Dike ve düzeni simgeleyen Eunomia’dır.) ve Moirae/Fate /Mire (İnsanın ömrünün ipliğini Klotho (Şimdi) dokurken, kız kardeşi Lakhesis (Geçmiş), bu ömrün yani dokunan ipliğin uzunluğunu belirler, Atropos (Ölüm) ise bu ipliği yani ömrü, zamanı gelince keser)’ların annesi, öfkeli ve cezalandırıcı değil. Saygısızlıkta ve adaletsizlikte yerine Nemesis cezayı verir.

11- Kriyus (Savaş): Eurybia (Küçük bir deniz tanrıçası)’dan Perses (Yıkıcı, yok edici titan) ve Pallas( Styx’in eşi) adlı oğulları var. Kronos’dan bile güçlü. Lanetlenmiş.

12- Iapetos (Ölümsüzlük): Klymene’den Atlas (Kuzey Batı Afrika’da Atlas Dağlarında gökyüzünü sırtlama cezası almış), Menoitios (Öfke, kızgınlık, Zeus tarafından yeraltına gönderildi) Prometheus (Titanlar ve Tanrılar Savaşı’nda kardeşi Epimetheus ile Zeus’un yanında yer aldı. Zeus’un insanlığa haksızlık ettiğini düşünerek ateşi çaldı ve metal işçiliğini insanlara öğretti. Ceza olarak her gün bir kartal ciğerini yiyordu. Öngörü ve sezgi anlamı var.) ve Epimetheus (Pandora’nın eşi) adlı çocukları olur.

Kirke/Circe: Atmaca. Helios ve Perseis (Okenaus’un kızı)’in kızı

Pasiphae: Kirke’nin kardeşi, Girit kralı Minos’un eşi, Ariadne, Pheidra ve Minator’un annesi, cadı.

Perses: Kirke’nin kardeşi, Kolhislerin kralı abisi Aietes’i hile ile yenip yerine kral olur.

Lampetie (Işıltılı) ve Phaethusa (Parlak) Kirke’nin üvey kız kardeşleri, Helios’un kutsal sığırlarının çobanları

Nereus: Poseidon’un altında bir titan, Thethis’in babası

Proteus: Titan, fok sürülerinin bekçisi, biçim değiştirebiliyor.

Dryad: Orman, ağaç perileri

Selene: Ay tanrıçası, gümüş rengi atların çektiği araba sürer. Kocası büyülenip, sonsuz uykudaki yakışıklı çoban Endymon’dur.

Boreas: Poyraz/ Kuzey rüzgarı. Helios’un kardeşi, diğerleri: Zephyros (Batı rüzgarı), Notos (Güney rüzgarı), Furos (Doğu rüzgarı)

Erinys: İşkence tanrıçası. Yeşil yılan saçlı, yılan dilli, akbaba kanatlı

Cüretkar hareketlerle utanmazlık aynı şey değildir.

Kharitler (3 Güzeller): Zeus ve Eurynome’nin kızları. Neşe, sevinç ve yaratıcılık getirirler. Thalia, Euphrosyne ve Aglaie (En gençleri, Hephaistos ile evlenir) Aphrodite, Athena ve Apollo ile dolaşırlar.

Aietes (Kartal): Kirke’nin abisi, Kolkhis’in büyücü kralı, ölümlü cadı Medea’nın babası, Altın Post(Zenginlik ve iktidarı temsil eder)’un bekçisi

** Altın Post: Teselya Kralı’nın Phriksos isimli bir oğlu ve Helle adlı bir kızı varmış. Kral sonradan ikinci kez evlenmiş ve üvey anne bu çocuklara kötü davranmış. Nihayet çocukları öldürmeye çalışmıştır. Çocuklar ise Zeus’un kendilerine bir hediyesi olan Altın Postlu uçan bir koç ile kaçmayı başarmışlardır. Ancak Çanakkale Boğazı’ndan geçerken kız kardeş olan Helle düşüp boğulmuştur. Çanakkale Boğazı’nın Yunancadaki ismi ‘Hellespont’tur. Phriksos ise Kolkhis topraklarına (günümüzdeki Batum civarı) ulaşarak canını kurtarmıştır. Kolkhis kralı bu misafire çok iyi davranmış, hatta kızı Khalkiope ile evlendirmiştir. Phriksos ölümden kurtulduğu için ‘Altın Postlu Koçu’ tanrı Zeus’a kurban etmiştir. Kolkhis Kralı kurbandan arda kalan Altın Postu, bir ejderhanın nöbet tuttuğu korulukta saklamıştır. (http://www.sirtcantam.com.tr/altinpost-efsanesi/)

Farmakon: Zeus’un Kronos’u öldürmede kullandığı otlar

Minos: Zeus’un oğlu, Girit kralı. Yarı tanrı. Ölünce yeraltı dünyasında ruhların yargıcı oldu.

Daidalos: Ariadne’nin dans alanı, Minator’un hapsedildiği Labirent’i yaptı. Oğlu İkarus ile Girit’ten kaçmak için kanat yaptı.

Glaukos: Sihirli otlarla dolu bir çayırlıkta uyuyakalınca dönüşüm geçirdi ve Deniz Tanrısı oldu. (Dönüşümler- Ovidius)

Gençken dünyadaki bütün duyguları ilk hissedenin biz olduğumuzu zannederiz.

Skylla: Nympha. Kirke2nin büyülü otlarıyla 6 köpek kafalı, 12 bacaklı bir yaratık olur.

Hermes: Zeus ile Nympha Maia’nın oğlu. Haberci tanrı, yolcular, hilebazlar, ticaret ve sınırların tanrısı. Ölülerin ruhlarını yeraltına götürür. Odysseus’un atası.

Apollo: Işık, müzik, kehanet ve şifa tanrısı. Artemis’in ikizi. Zeus’un oğlu. Truva Savaşı’nda Truva taraftarı.

Aiaie: Helios’un Zeus’a bağlılık yemini ettiği yer. Helios’un gökyüzünde titan devi öldürdüğü yer.

Söylesene dedi, sence sefil haldeki biri mi, yoksa mutlu biri mi daha iyi adaklar adar? Mutlu biri elbette. Yanlış dedi. Mutlu biri kendi hayatıyla meşguldür. Kimseye minnet borcu olmadığını düşünür. Ama onu soğuktan titret, karısını öldür, çocuğunu sakat bırak, o zaman dualarını duyarsın.

Molü: Kök. Apotrope gücü var. Kötülüğü uzak tutan güç.

Ariadne: Minos ve Pasiphae’nin kızı. Kahraman Theseus’a Minotor’u öldürmesinde yardım eder. Kılıç ve ip yumağı verir.

Minotor: Pasiphae ile kutsal boğanın çocuğu. Yemesi için, Minos Atina’dan 7 genç kız, 7 delikanlı istedi. Bunlardan biri de Atinalı Prens Theseus’du.

Ama yalnız bir yaşamda, bir başka ruhun sizinkinin yanına damladığı ender anlar vardır, yıldızların senede bir defa yeryüzüne sürünüp geçmesi gibi.

Hiddet ve keder, engellenmiş arzular, şehvet, kendine acıma: Tanrıların iyi bildiği duygulardır bunlar. Ama suçluluk ve utanç, pişmanlık, tereddüt bizim türümüz için yabancı ülkelerdir, her bir taşının ayrı ayrı öğrenilmesi gerekir.

Dionysos: Zeus’un oğlu. Şarap, şehvet ve eğlence tanrısı. Ariadne ile evlenmek ister.

Artemis: Zeus’un kızı. Apollo’nun ikizi. 9 gün önce doğup, kardeşinin doğumunda annesine yardım eder. Ariadne’yi uykusunda öldürür.

Miyazma: Zehirli hava, arıtılmamış suç, tanrılara karşı işlenen günah, kutsanmadan kan dökmek vb…

Katharsis: Duman, su, kan ve duayla arınma.

Medea: Aietes’in kızı, büyücü. Iason, Altın Post’u almaya geldiğinde yardım etti. İkisi kaçtılar. Babasına karşı kanlı büyü yaptı. (Medeia- Euripides)

Iason: Iolkos (Teselya) prensi. Amcası Pelias tahtını ele geçirince, hakkını kanıtlamak için Altın Post’u almaya çıktı. Hera’nın yardımıyla Argo gemisi ve Argonotlar denilen yoldaşlarını buldu. Kolkhis’e gelince Kral Aietes’in imkansız görevlerini (Ateş püsküren öküzlere boyunduruk geçirip, tarlayı sürmek ve buraya öldürdüğü ejderhanın dişlerini ekmek, sonra bu dişlerden çıkan savaşçıları yenmek) yerine getirdi.

Kolkhis: Bugünkü Samsun’dan Batı Gürcistan’a kadar olan bölge.

Talepkarların sorgulanmamasının sebebi budur belki. Yüreklerimizde gerçekte ne olduğu bilinseydi kaçımız affedilirdi?

Farmakiya: Cadılık

Oreas: Dağ perisi

Oğullar cezalandırılmazdı.

Birinin gözünde bir kıymetim olsaydı, yalnız yaşamama izin verilmezdi zaten.

Özür dileriz, özür dileriz. Üzgünüz. Yakalandığınız için üzgünsünüz, derdim. Güçsüz olduğumu düşündünüz ama yanıldığınız için üzgünsünüz.

On sene mi? Truva bir kaleydi mutlaka. Ah yeterince sağlamdı ama savaşı uzatan onun gücü değil, bizim zayıflığımızdı.

Odysseus: İthaka’nın kurnaz prensi, Athena’nın gözdesi. Penelope’nin kocası, Telemakhos’un babası. Agamemnon’un başdanışmanlarından. Truva atı hilesini bulan kişi. Homeros ona polymetis (Bin bir hünerli adam), polytropos (Bin bir dolambaçlı adam), polytlas (Çok dayanıklı) der.

Polyphemos: Poseidon’un Kiklop (Tek gözlü dev) oğlu. Odysseus ve adamlarını mağrasına hapseder. Odysseus ile dost olur. Odysseus kendi adının Outis (Hiç kimse) olduğunu söyler. Gözünü kör eder ve kaçarken adını söyler.

Athena: Akıl, dokuma ve savaş tanrıçası. Truva Savaşı’nda Yunanlıların destekçisi. Zeus’un en sevdiği çocuğu. Zeus’un kafasından zırhlı olarak doğmuş.

Akhilleus: Deniz nymphası Thetis ile Phthia Kralı Peleus’un oğlu. En hızlı, en büyük savaşçı ve yakışıklı. Hayatı ile ilgili seçim hakkı sunulduğunda şöhretli ve kısa hayatı seçti. Savaşın 9. yılında Agamemnon’la kavga edip, bıraktı. Arkadaşı Patroklos’u Hektor öldürünce geri dönüp onu öldürdü. Hektor’un kardeşi Paris, Tanrı Apollo’nun yardımıyla tek zayıf yeri olan topuğundan (Aşil) vurup öldürdü.

Hektor: Truva Kralı Priamos’un büyük oğlu, şehrin komutanı. Gücü, asaleti ve ailesine duyduğu sevgiyle tanınır. Karısı Andromakhe, oğlu Astyanaks (Skamendros)’dır.

Patroklos: Akhilleus’un aşığı, arkadaşı. Akhilleus savaşı bırakınca zırhını giyerek savaşa katılır ve Hektor tarafından Akhilleus zannedilerek öldürülür.

Agamemnon: Miken Hükümdarı, kardeşi Menealos’un karısı Helene’yi Truva’dan kurtarmak için düzenlenen Yunan seferinin komutanı. Kavgacı ve gururlu. Savaştan dönünce karısı Klytaimestra tarafından öldürülür.

Helene: Antik dünyanın en güzel kadını. Kraliçe Leda ve Zeus (Kuğu şeklinde)’un kızı. Sparta kraliçesi.

Eurylokhos: Odysseus’un adamlarından biri ve kuzeni. Helios’un ineklerini kesip yemeyi ikna eder.

Yüzlerinde kırışıklıkları var ama hiç akılları yok. Bir erkeğin ayaklarını yere sağlam basmasını sağlayan şeyleri yapmalarına fırsat kalmadan savaşa götürdüm onları. Yola çıktıklarında evli değillerdi. Çocukları yoktu. Hasadın cılızlığı yüzünden kilerlerinin kıyısını köşesini kazımak zorunda oldukları seneler geçirmediler, tasarruf etmeyi öğrenebilecekleri bereketli yılları da olmadı. Anneleriyle babalarının yaşlanıp elden ayaktan düşmesini seyretmediler, öldüklerini görmediler. Korkarım ki yalnızca gençliklerini değil, yaşlılıklarını da çaldım onlardan.

Penelope: Spartalı Helene’nin zekası ve sadakatiyle övgü toplayan kuzeni. Söylediği hiçbir şeyin tek bir anlamı, tek bir amacı yoktur ama yine de tutarlıdır. Kendini tanır.

Pyrrhos: Akhilleus’un oğlu. Truva’yı yağmalattırmış ve Kral Priamos ile bebek Astyanaks’ı öldürmüş.

Telemakhos: Odysseus’un oğlu, Uzaktaki savaşçı.

Tebaili Teiresias: Spartalı, çocukken çiftleşen yılanlardan dişi olanı öldürünce, kadın olmuş. 7 yıl sonra yine çiftleşen yılanlardan erkeği öldürüp, erkek olmuş. Hera ve Zeus hangi cinsiyet daha iyi diye sorunca, dişi demiş. Hera kör etmiş, Zeus kehanet ve uzun ömür vermiş. Kehanetleri: 1- Amphitryon’un karısı Alkmene’nin Zeus’la yattığını (Herakles doğar),

2- Laios’a oğlu Oedipus’un öldüreceğini,

3- Thebai’ye karşı Yediler seferinde şehrin korunmasını,

4- Pentheus’a (Thebai’nin kurucusu Cadmos’un torunu) Dionysos’a karşı gelmemesini, Fenikeli Cadmos, kardeşi Europa’yı ararken Ares’in koruduğu canavarı öldürür. 7 yıl ona köle olur. Sonra Thebai’yi kurar. Ares ve Aphrodit’in kızı Harmonia ile evlenir. 4 kızından Semele’yi Zeus alır ve ondan Dionysos doğar.

5- Narkissos’un öleceği (Narkissos’a aşık olan peri kızı Ekho aşkına karşılık bulamayıp ölünce, tanrılar ceza olarak, sudaki yansımasına aşık olmasını sağlarlar.)

Baccha/ Mainadlar (Mainomai): Taşkın coşku. Dionysos şöleninde yabanıl kadınlar, benekli ceylan derisi giysili, ellerinde tepesinde çam kozalağı olan ve sarmaşık sarılı uzun sopaları, başlarında asma yapraklı çelenkleri var. Hayvan, insan kurban ediyorlar (Orpheus gibi)

Kharybdis: Canavar Skylla’nın karşısında dar bir boğazdaki güçlü girdap.

Sirenler: Kadın başlı, kuş gövdeli, sarp kayalıklarda şarkı söyleyerek akılları başlarından alır.

Telegonos: Odysseus ve Kirke’nin oğlu. Uzaklarda Doğmuş anlamında. İtalya’da Tusculum ve Praeneste (Lazio’da)’nin kurucusu.

En muhtaç durumdakilerin en nefret ettiği şey minnettarlıktır, sırf kendilerini yeniden iyi hissetmek için ilk fırsatta saldırırlar.

Ama sen başka bir şeysin. Henüz bulmadığın bir şey. Gitmenin sebebi de bu.

Trygon: Canavarların atası, belden aşağısı yılan, kuyruğunda zehir var.

Kehanete karşı mücadele edenler, onu boyunlarına daha sıkı geçirmekten başka bir şey yapamazdı.

Asphodel çayırları: Ölüler dünyasında sıradan insanların çoğunun olduğu, tekdüze yer.

Ölüler diyarındaki bazı ırmaklar: Akheron (Keder), Kokytos (İniltiler), Lethe (Unutkanlık), Styks (Nefret), Pyriphlegeton (Ateş)

Elysion çayırları: Kahramanlar, olağanüstü ölümlülerin gittiği yer

Tartaros: Sonsuz acıların olduğu, çok kötü ve yeraltının en altında olan yer.

Ama belki de anne baba evladını gerçekten göremez. Baktığımızda sadece kendi hatalarımızın bir yansımasını görüyoruz.

Kalypso: Titan Atlas’ın Ogygie Adası’ndaki kızı. 7 yıl Odysseus’u esir alır.

Hatalarıyla üzüntülerini itiraf edip bu işi halletmemeleri bana saçma geliyordu ama yumurta gibilerdi, ikisi de karşısındakini kıracağından korkuyordu.

Anne? Benim adıma mutlu olamaz mısın? Hayır diye bağırmak istedim. Hayır, olamam. Niye mutlu olacakmışım? Gitmene izin vermem yetmiyor mu? Ama beni son görüşünün öyle olmasını istemiyordum, önünde umut dolu yıllar varken annesinin o ölmüş gibi feryat edip dövündüğünü görmesini istemiyordum.

Odysseus’un krallıklara biçim verdiğini söylemiştin ama aynı zamanda insanların düşüncelerini de biçimlendiriyordu.

Bu kadar basitti. İstiyorsun madem, yapacağım. Mutlu olacaksan, seninle geleceğim. Bir yüreğin çatladığı bir an var mıdır? Ama çatlak bir yürek yeterli değildi ve ben bunu bilecek kadar akıllanmıştım.

Canımızın yanmayacağını söylemiyor. Korkmadığımızı kastetmiyor. Söylediği sadece şu: Buradayız. Gelgitte yüzmek, yeryüzünde yürümek ve ayaklarına değdiğini hissetmek böyle bir şey. Yaşamak böyle bir şey.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

Web sitenizi WordPress.com ile oluşturun
Başla
%d blogcu bunu beğendi: